प्रवासबाट मातृभूमि र शरणार्थी शिविरसम्म फैलिएको मानवीय सेवा: 'साहारा सेवा समाज परिवार'

साहारा सेवा समाज परिवार: प्रवासबाट मातृभूमि र शिविरसम्म फैलिएको मानवीय सेवाको हात

नेपालको झापा र मोरङका भुटानी शरणार्थी शिविरहरूबाट पुनर्स्थापना (Resettlement) भई तेस्रो मुलुक (विशेष गरी संयुक्त राज्य अमेरिका) पुगेका नेपाली भाषी भुटानी समुदायका दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूको सक्रियतामा सञ्चालित "साहारा सेवा समाज परिवार" सामाजिक सेवाको क्षेत्रमा एउटा उदाहरणीय नाम बनेको छ। अमेरिकाको केन्टकी राज्यस्थित लुइसभिल (Louisville, Kentucky) मा मुख्य कार्यालय रहेको यो नाफा रहित सामाजिक संस्थाले "बोल्ने ओठहरू भन्दा सेवा गर्ने हातहरू महान हुन्छन्" भन्ने मूल मन्त्रलाई अक्षरशः व्यवहारमा उतार्दै आएको छ।

१. संस्थाको कार्यसमिति (पदको वरीयता क्रमअनुसार)

संस्थालाई व्यवस्थित,पारदर्शी र जिम्मेवार ढङ्गले चलाउनका लागि कार्यसमितिलाई यसरी बाँडफाँड गरिएको छ:

सभापति / संस्थापक: कुल भुजेल (Kul Bhujel)

प्रमुख: निमा मोक्तान (Nima Moktan)

उप-प्रमुख: भक्ति राई (Bhakti Rai)

सचिव: विष्णु राई (Bishnu Rai)

सह-सचिव: सुकेन गुरुङ (Suken Gurung)

कोषाध्यक्ष: प्रताप घिसिङ (Pratap Ghising)

सदस्यहरू (Members):

दिलीप मुखिया (Dilip Mukhiya)

इन्द्र भुजेल (Indra Bhujel)

रीना राई (Reena Rai)

विक्की याखा (Vicky Yakha)

सिस्टर्स बोबा टी (Sisters Boba Tea)

धन एल. राई (Dhan L. Rai)

बिनम राई (Binam Rai)

सन्तोष गुरुङ (Santosh Gurung)

लक्ष्मण बुर्जा (Laxuman Burja)

महल राज तामाङ (Mahal Raj Tamang)

२. नेपालमा स्थानीय तहको बलियो संयन्त्र (शिविर प्रतिनिधिहरू)

प्रवासमा रहेर पनि नेपालमा रहेका भुटानी शरणार्थी शिविर र स्थानीय समुदायसँग प्रत्यक्ष जोडिन संस्थाले स्थानीय स्तरमा सक्रिय र विश्वासिला प्रतिनिधिहरू तोकेको छ:

झापा (बेलडाङ्गी शिविर): लक्ष्मण बुर्जा र सन्तोष गुरुङ

मोरङ (पथरी शिविर): बिनम राई र महल राज तामाङ

यी स्थानीय प्रतिनिधिहरूले शिविरभित्रका समस्याहरू पहिचान गर्ने र राहत वितरण कार्यलाई वास्तविक पीडितसम्म पुर्‍याउन सेतुको रूपमा काम गर्दै आउनुभएको छ।

३. कोभिड-१९ महामारीदेखि शिविरको 'मरण-हरण' सम्मको यात्रा

संस्थाको सेवाको यात्रा सुरुवाती दिनमा सभापति कुल भुजेल र उहाँको टोलीले आफ्नो नजरमा परेका वा समाजका उल्लेखनीय (Notable) व्यक्तिहरूलाई व्यक्तिगत तथा सामूहिक रूपमा सहयोग गर्नु भएको थियो। विशेष गरी विश्वव्यापी रूपमा फैलिएको कोभिड-१९ महामारी र लकडाउनको कठिन समयमा यस टोलीले विपन्न र समस्यामा परेका नेपालीहरूलाई ठुलो राहत पुर्‍याएको थियो।

पछिल्लो समयमा यस संस्थाले आफ्नो सेवाको दायरालाई अझ केन्द्रित गर्दै झापाको बेलडाङ्गी र मोरङको पथरी शिविरमा रहेका भुटानी शरणार्थी समुदाय तर्फ मोडेको छ। मानिस जीवित छँदा त धेरैले वास्ता गर्छन् तर मृत्यु पश्चात् परिवारले भोग्नुपर्ने पीडा र अभावलाई धेरैले भुल्ने गर्छन्। यही मर्मलाई बुझेर साहारा सेवा समाज परिवारले शिविरभित्र कसैको निधन भएको खण्डमा (मरण-हरणमा) उक्त शोक सन्तप्त परिवारलाई राहत स्वरूप आर्थिक सहयोग उपलब्ध गराउँदै आएको छ। यो मानवीय कार्यले ओतप्रोत सहयोगले गर्दा शिविरभित्रका विपन्न परिवारलाई काजक्रिया र संकटको घडीमा ठुलो ओत (साहारा) मिलेको छ।

४. कला, संस्कृति र सामाजिक योगदान

सहारा सेवा समाज परिवार भौतिक र आर्थिक सहयोगमा मात्र सीमित छैन; यसले नेपाली भाषा, साहित्य र संस्कृतिको जगेर्नामा पनि उत्तिकै ठुलो योगदान पुर्‍याउँदै आएको छ। भर्खरै मात्र सम्पन्न भएको नेपाली कविता विधाकै ठुलो राष्ट्रिय रियालिटी शो "मेरो कविता: द रिदम अफ पोयट्री (Mero Kavita: The Rhythm of Poetry) सीजन १" मा यस संस्था आबद्ध मनकारी पदाधिकारी तथा सहयोगीहरूले ठुलो आर्थिक तथा नैतिक योगदान पुर्‍याउनुभएको छ।

उक्त कार्यक्रमलाई सफल बनाउन विशेष योगदान पुर्‍याउने दाताहरूमा:

१. कुल भुजेल (सभापति/संस्थापक)

२. भक्ति राई (उप-प्रमुख)

३. विष्णु राई (सचिव)

४. सुकेन गुरुङ (सह-सचिव)

निष्कर्ष

मानिसको मृत्यु पश्चात् समाजले प्रायः वास्ता गर्न छाड्ने हाम्रो सामाजिक परिवेशमा साहारा सेवा समाज परिवारले संकटको अन्तिम घडीमा पुर्‍याएको यो सेवा र ढाडस साँच्चिकै अनुकरणीय छ। प्रवासको व्यस्त जीवन र संघर्षका बाबजुद आफ्ना पुराना दिनहरू आफ्नो माटो र शिविरका मानिसहरूलाई सम्झिएर मानवीय सेवामा अहोरात्र खटिने यो संस्था यसका पदाधिकारीहरू र सम्पूर्ण सहयोगी हातहरू आदर र धन्यवादका हकदार छन्। नि:स्वार्थ भावनाले गरिने यस्तै कार्यहरूले नै समाजमा मानवतालाई जीवन्त राख्न मद्दत गर्दछन्।