नेपालमा गाली–गलौजको बढ्दो प्रवृत्ति: सभ्य संवादको संकट
Bhutan Khabar
Writer at Bhutan Khabar
नेपालमा पछिल्लो समय सार्वजनिक बहस, सामाजिक सञ्जाल र दैनिक संवादमा अत्यधिक गाली–गलौज, विशेष गरी “आमा–दिदी–बहिनी” जोडिएको अपमानजनक भाषा प्रयोग बढ्दै गएको देखिन्छ। पहिले सीमित दायरामा प्रयोग हुने यस्तो शब्दावली अहिले सामान्य जस्तै हुन थालेको छ। फेसबुक, टिकटक, युट्युब जस्ता प्लेटफर्महरूमा ध्यान आकर्षित गर्न आक्रामक भाषा प्रयोग गर्ने प्रवृत्ति बढ्दा यसले समाजमा गलत सन्देश फैलाइरहेको छ। कतिपयले यसलाई “खुला अभिव्यक्ति” भन्दै सामान्य बनाउन खोजे पनि यसले सामाजिक संस्कार र सभ्य संवादको स्तरलाई कमजोर बनाइरहेको छ। 📱
यस प्रवृत्तिको अर्को कारण राजनीतिक र सार्वजनिक बहसको गिरावट पनि हो। नेताहरू, विश्लेषकहरू र प्रभावशाली व्यक्तिहरूले नै कठोर र अपमानजनक शब्द प्रयोग गर्दा जनताले त्यसलाई अनुकरण गर्न थालेका छन्। साथै बेरोजगारी, निराशा र सामाजिक तनावका कारण मानिसहरूमा चिडचिडापन बढेको छ, जसले संवादमा संयमता घटाएको छ। युवापुस्तामा “bold” देखिन गाली प्रयोग गर्ने चलन समेत बढेको छ, जसले सम्मानजनक संवादलाई कमजोर बनाइरहेको छ। 🗣️
विशेष गरी “आमा–दिदी–बहिनी” जोडिएको गालीले महिलाप्रति नकारात्मक मानसिकता झनै गहिरो बनाउने खतरा छ। यस्तो भाषाले महिलालाई अपमानित गर्ने सोचलाई सामान्य बनाउँछ र लैंगिक समानतामा नकारात्मक असर पार्छ। शब्दको हिंसा लामो समयसम्म रहँदा समाजमा आपसी विश्वास घट्छ, मानसिक तनाव बढ्छ र सानो विवाद पनि ठूलो झगडामा परिणत हुने सम्भावना बढ्छ। अझ बालबालिकाले यही भाषा सिके भने भविष्यको सामाजिक वातावरण झनै कठोर र असंवेदनशील बन्न सक्छ। ⚠️
समाजलाई स्वस्थ र सभ्य बनाउन संवादको स्तर सुधार्नु अत्यन्त आवश्यक छ। परिवार, विद्यालय, मिडिया र सार्वजनिक व्यक्तिहरूले सम्मानजनक भाषा प्रयोगमा जोड दिनुपर्छ। सामाजिक सञ्जालमा सकारात्मक बहस र शिष्ट संवादलाई प्रोत्साहन गरिनुपर्छ। आलोचना गर्न पाइन्छ, तर अपमान बिना पनि विचार राख्न सकिन्छ भन्ने चेतना फैलाउनु आजको आवश्यकता हो। सभ्य भाषा र पारस्परिक सम्मानले मात्र दीर्घकालीन रूपमा स्वस्थ समाज निर्माण गर्न सक्छ।
Comments (0)
You need to be logged in to comment
Login to CommentNo comments yet. Be the first to comment!
Related Articles
सहरको रूप लिँदै गए पनि मधुमल्लाको मुटु अझै सोमबार लाग्ने त्यही बजारमै धड्किरहेको छ—जहाँ पहाडको गाउँ र सहरको आवश्यकता एउटै ठाउँमा भेटिन्छ।
शर्माले भन्नुभयो, “हामी शरणार्थी हुँदा नेपालले नै हामीलाई शरण दिएको थियो। हाम्रा पुर्खालाई नेपालले आश्रय दिएको इतिहास हामीले बिर्सेका छैनौँ। हाम्रो मन, भावना, भाषा र सम्बन्ध नेपालसँग जोडिएको छ। नेपाल र नेपालीलाई परेको दुःख हामीलाई पनि परेको दुःख हो। त्यसैले यस्तो बेला हामीले सकेको सहयोग गर्न पछि हट्दैनौँ।”
अमेरिकाको ओमाहा, नेब्रास्कामा सेप्टेम्बर ११ देखि १३ सम्म भुटानी समुदायका चार संस्थाको संयुक्त आयोजनामा ‘भुटानी संयुक्त वार्षिक सम्मेलन २०२६’ हुँदैछ। सम्मेलनमा शिक्षा, भाषा, साहित्य, संगीत, संस्कृति, स्वास्थ्य तथा संस्थागत सहकार्यका विषयमा छलफलसँगै सांगीतिक कार्यक्रम, भुटानी मेला र तीज उत्सवलगायतका कार्यक्रम आयोजना गरिनेछ।
कार्यक्रम: पेन्सिलभेनियाको ह्यारिसबर्गस्थित Organization for Hindu Religion and Culture (OHRC) ले भुटानी-अमेरिकी युवाहरूका लागि वासिङ्टन डिसीस्थित युएस कंग्रेस क्यापिटल (US Congress Capitol) को शैक्षिक भ्रमण आयोजना गरेको छ। उद्देश्य: युवाहरूलाई अमेरिकी सरकार, शासन प्रणाली र कानुन निर्माण प्रक्रियाबारे प्रत्यक्ष जानकारी गराएर उनीहरूलाई ज्ञान र चेतनामूलक रूपमा सक्षम बनाउनु। युवाहरूको प्रतिक्रिया: अमेरिकी प्रशासनिक प्रणाली बुझ्न पाएकामा युवाहरू उत्साहित भएका छन् भने आगामी दिनमा ह्वाइट हाउस भ्रमण गर्ने इच्छा व्यक्त गरेका छन्। संस्थाको परिचय (OHRC): पेन्सिलभेनियामा रहेका भुटानी-अमेरिकी समुदायको धार्मिक, सांस्कृतिक तथा सामाजिक संस्था हो, जसले मन्दिर स्थापना, वैदिक शिक्षा, नेपाली भाषा प्रवर्द्धन, सामाजिक सेवा र युवा नेतृत्व विकासमा काम गर्दै आएको छ।
भुटानी शरणार्थी शिविरहरूबाट पुनर्स्थापना भई अमेरिका पुगेका नेपाली भाषी भुटानी समुदायद्वारा सञ्चालित 'साहारा सेवा समाज परिवार' मानवीय सेवामा एउटा उदाहरणीय संस्था बनेको छ। कुल भुजेलको नेतृत्वमा रहेको यस संस्थाले कोभिड-१९ को संकट, झापा र मोरङका शिविरहरूमा विपन्न परिवारको 'मरण-हरण' मा आर्थिक राहत, तथा कला-संस्कृति (मेरो कविता रियालिटी शो) को प्रवर्द्धनमा अतुलनीय योगदान पुर्याउँदै आएको छ।
ब्राजिलका स्टार खेलाडी नेयमार फेरि चोटग्रस्त भएका छन्। विश्वकपअघि लागेको पिँडुलाको चोटले ब्राजिल टोली र समर्थकलाई चिन्तित बनाएको छ। प्रारम्भिक रिपोर्टअनुसार चोट गम्भीर नभए पनि उनको फिटनेस अवस्थामाथि निगरानी भइरहेको छ।
