धनीको घरमा जातले वैमनस्य ल्याउँदैन, संस्कारले झगडा उत्पन्न गर्दैन, कारण—स्रोत–साधनले तनावलाई दबाइदिन्छ।

आर्थिक अवस्था र पारिवारिक शान्ति : जात–धर्मभन्दा ठूलो वास्तविकता

संसारमै जुनसुकै देश, समुदाय वा धर्मका मानिस किन नहोस्, एउटा कुरा सबैमा समान देखिन्छ—आर्थिक स्थिरता हुँदा घर–परिवारमा स्वतः शान्ति, सद्भाव र मर्यादा बस्छ। पैसा नै सबै कुरा होइन, तर पैसा नहुँदा हुने तनाव, बेरोजगारीबाट जन्मिने विवाद र अभावले ल्याउने मानसिक बोझ राम्रो संग सबैले भोगेका छन्।

यदि परिवार आर्थिक रूपमा सक्षम छ, धन–सम्पत्ति प्रशस्त छ, र सबै सदस्य आफ्नो–आफ्नो जिम्मेवारीमा व्यस्त छन् भने त्यो परिवार भाग्यमानी, स्थिर र सुखी मानिन्छ। यस्तो घरमा जात, धर्म वा संस्कृतिको फरकले खासै ठूलो समस्याहरू ल्याउँदैन। किनकि जब पेट भरिएको हुन्छ, मनमा तानाबाना कम हुन्छ, बोलाइमा संयमता रहन्छ, अनि घर–व्यवहार पनि सहज चल्छ।

तर विपरीत अवस्था—जब घरमा पैसा कम छ, बेरोजगारीले सबैलाई च्यापेको छ, र भविष्यको चिन्ताले मन फाटिरहेको छ,

त्यो बेला भने चार जना सदस्य भए पनि चार दिशामा फर्केर बस्ने अवस्था आउँछ।

त्यतिखेर जात कहाँ पुग्छ? धर्म कहाँ टिक्छ? संस्कार की भत्त्व?

सबैभन्दा अगाडि उठ्ने नाम हो—आर्थिक संघर्ष।

हामीले हाम्रा गुठियारहरूलाई, छिमेकी नेवार परिवारहरूलाई, बहुन, क्षेत्री, तमाङ, मगर, र अन्य जात–जातिका घरहरूलाई नजिकबाट हेरिरहेका छौँ।

धनीको घरमा जातले वैमनस्य ल्याउँदैन, संस्कारले झगडा उत्पन्न गर्दैन, कारण—स्रोत–साधनले तनावलाई दबाइदिन्छ।

तर आर्थिक कमजोरी भएको घरमा सानै कुराले आगो बल्छ।

जाँड, खार, रुसा–कुसा झैँ–झैँ झगडा;

घरभित्र असन्तुलन;

आफन्तसँग दूरी;

बालबालिकासँग आक्रोश—यी सबै आर्थिक दवाबका संकेत हुन्।

आफ्नै आँखाले देखेको कुरा हो—

धन भए परिवार मिल्छ, मन जोडिन्छ,

अभाव भए मन टुट्छ, व्यवहार बिग्रन्छ।

धनले सबै समस्या समाधान गर्दैन तर समस्याहरूलाई शान्त पार्ने ठूलो क्षमता दिन्छ।

हामीले समाजका धेरै जातजाति, समुदाय र परिवारहरूमा एउटै कथा दोहोरिएको देखेका छौँ—

जातले होइन, आर्थिक स्थिरताले घरको भविष्य निर्धारण गर्छ।

धर्मले होइन, रोजगारीले परिवारलाई बुट्ट्याउँछ।

संस्कारले होइन, आम्दानीले व्यवहारलाई सहज बनाउँछ।

तसर्थ, परिवारको शान्ति र एकता बचाइराख्न सबैभन्दा ठूलो आवश्यकता भनेकै—

आफ्नो परिवारलाई आर्थिक रूपमा सक्षम बनाउने प्रयास,

रोजगारीमा केन्द्रित हुनु,

सदस्यहरूबीच जिम्मेवारी बाँडफाँड,

र जीवनलाई स्थिर बनाउने योजनाहरू।

जात–धर्मले समाज बनाउँछ, तर

पारिवारिक शान्ति, सन्तुलन र खुसी—यी सबै आर्थिक स्थिरतामा टिकेका छन्।

यसमा कुनै शंका छैन।