भारतीय रुपैयाँ कमजोर, डलर बलियो हुँदा नेपाली मुद्रा प्रभावित
भारतीय रुपैयाँ ऐतिहासिक रूपमा कमजोर बन्दै जाँदा अमेरिकी डलर बलियो भएको छ, जसको प्रत्यक्ष असर नेपाली मुद्रामा पनि परेको छ। स्थिर विनिमय दरका कारण भारुको गिरावटसँगै नेपाली रुपैयाँ कमजोर भएको हो, जसले आयात महँगो बनाउने र मूल्यवृद्धि बढाउने जोखिम बढाएको छ।
Kebal Chhetri
Writer at Bhutan Khabar
भारतीय रुपैयाँ कमजोर, डलर बलियो हुँदा नेपाली मुद्रा पनि प्रभावित
काठमाडौं, १८ वैशाख — भारतीय रुपैयाँ इतिहासकै कमजोर अवस्थामा पुगेको छ, तर Reserve Bank of India (आरबीआई)ले अमेरिकी डलरको आपूर्ति बढाउन सकेको छैन। सामान्यतः आरबीआईले डलर आपूर्ति बढाएर भारुको मूल्य स्थिर राख्ने प्रयास गर्ने भए पनि हाल त्यस्तो हस्तक्षेप देखिएको छैन।
जानकारहरूका अनुसार मध्यपूर्वीय तनाव, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य वृद्धि, र वैकल्पिक व्यापार रणनीतिहरूका कारण भारतीय मुद्रा दबाबमा परेको हो। BRICS राष्ट्रहरू डलरको विकल्प खोज्ने तयारीमा रहेका छन्, जसमा भारत पनि सदस्य राष्ट्र हो। यसअघि Russia–Ukraine युद्धको समयमा भारतले आफ्नै मुद्रामा रूसबाट तेल आयात गरेको थियो, जसले पनि अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार ढाँचामा परिवर्तन ल्याएको छ।
शुक्रबार एक अमेरिकी डलर बराबर भारतीय रुपैयाँ ९४.८८ पुगेको छ, जुन अहिलेसम्मकै कमजोर स्तर हो। स्थिर विनिमय दरका कारण Nepal Rastra Bank अनुसार नेपाली रुपैयाँ पनि स्वतः प्रभावित भएको छ। हाल १ अमेरिकी डलर बराबर नेपाली रुपैयाँको खरिद दर १५१.५६ र बिक्री दर १५२.१६ कायम भएको छ।
नेपाल राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता गुरुप्रसाद पौडेलका अनुसार, “डलरको तुलनामा भारु कमजोर हुँदा त्यसको सीधा असर नेपाली मुद्रामा पर्छ।” अप्रिल २०२६ मा मात्रै भारतबाट ठूलो मात्रामा पूँजी बाहिरिएको र अमेरिकी बजारतर्फ लगानी फर्किएको तथ्यले पनि भारुमा थप दबाब परेको छ।
पूर्व कार्यकारी निर्देशक नरबहादुर थापाका अनुसार Middle East मा बढ्दो तनाव, विशेषगरी Israel–Iran द्वन्द्वले आपूर्ति श्रृंखला प्रभावित बनाएको छ। पेट्रोलियम पदार्थ, रासायनिक मल र प्लास्टिकको आपूर्तिमा समस्या आउँदा डलर झनै बलियो बन्दै गएको उनले बताए।
नेपाली मुद्रा कमजोर हुँदा रेमिट्यान्स प्राप्त गर्ने परिवारलाई केही लाभ हुने भए पनि आयात महँगो हुने, वैदेशिक ऋणको भुक्तानी खर्च बढ्ने र समग्र मूल्यवृद्धि चर्किने जोखिम रहेको अर्थविद्हरूको भनाइ छ। पर्यटन र निर्यात क्षेत्रमा भने कमजोर मुद्राले प्रतिस्पर्धात्मक लाभ दिने अपेक्षा गरिएको छ।
Comments (0)
You need to be logged in to comment
Login to CommentNo comments yet. Be the first to comment!
Related Articles
प्रधानमन्त्रीको “नेपालले पनि भारतको जग्गा मिचेको छ” भन्ने विवादित अभिव्यक्तिपछि परराष्ट्रमन्त्रीले संसदमा स्पष्टीकरण दिएका छन्। उनले प्रधानमन्त्रीको भनाइ सीमा क्षेत्रमा देखिएको क्रस-बोर्डर अकुपेसन र दसगजा अतिक्रमणको प्राविधिक यथार्थसँग सम्बन्धित रहेको बताएका छन्। नेपाल–भारत सीमा विवाद द्विपक्षीय विषय भएको उल्लेख गर्दै सरकारले ऐतिहासिक सन्धि, नक्सा र कूटनीतिक वार्तामार्फत समाधान खोज्ने प्रतिबद्धता दोहोर्याएको छ।
मानव अधिकार आयोगले केपी शर्मा ओली, रमेश लेखक र पृथ्वीसुब्बा गुरुङलाई मानव अधिकार उल्लंघनसम्बन्धी घटनामा कारबाही गर्न विशेष कानुन निर्माण गर्न सरकारलाई सिफारिस गरेपछि नेपालको राजनीतिक वृत्तमा नयाँ बहस सुरु भएको छ।
सुकुम्बासी बस्तीमा डोजर चलेपछि नेपालमा सरकारको कार्यशैलीमाथि बहस चर्किएको छ। सामाजिक सञ्जालमा “बोल्न देऊ सरकार” गीत अहिले “केही त बोलिदे सरकार” भन्दै व्यंग्यात्मक रूपमा भाइरल भइरहेको छ। संसदमा Harka Sampang सहित विभिन्न नेताहरूले प्रधानमन्त्री Balen Shah सँग जवाफ मागिरहेका छन् भने जनताबीच डर र असन्तुष्टि बढ्दै गएको चर्चा भइरहेको छ।
नेपाली नागरिकलाई नक्कली भुटानी शरणार्थी बनाएर अमेरिका पठाउने प्रकरणमा ३१ जनाविरुद्धको मुद्दा आज काठमाडौं जिल्ला अदालतमा पुनः पेसीमा परेको छ। तीन वर्ष बितिसक्दा पनि मुद्दाको किनारा लाग्न सकेको छैन।
काठमाडौँमा अतिक्रमण व्यवस्थापनबारे सरकारले भ्रम नफैलाउन आग्रह गर्दै भूमिहीन नागरिकलाई सुरक्षित र स्थायी आवास सुनिश्चित गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ।
सागर ढकालले तीन वर्षअघि उठाएका तीन एजेन्डामध्ये एक पूरा भइसकेको र दुई कार्यान्वयनको चरणमा रहेको बताएका छन्। राष्ट्रपतिद्वारा अध्यादेश पारित भएपछि करिब १,५९४ पद रिक्त भई अब योग्यता आधारित नियुक्तिको अवसर आएको उनले उल्लेख गरेका छन्। देश सुधारका लागि कठोर निर्णय आवश्यक रहेको र दीर्घकालमा यसले सकारात्मक परिणाम दिने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।
