सेसे थाम्सुहाङ: सम्बन्ध, स्मृति र कथाको तस्बिर यात्रा

जिउँदा मुटुहरू चुपचाप बस्न नसकेपछि एउटा धुन जन्मिन्छ। त्यो धुन कहिले गीत बन्छ र नेपथ्यमा गुञ्जिरहन्छ, कहिले गाउँछ, हाँस्छ, अनि सप्निल स्मृतिहरू धुल्मुलाउँदै जाँदा अन्ततः कथा बन्छ। यही रूपान्तरणको सौन्दर्यभित्र सेसे थाम्सुहाङको काव्य चेत बाँचिरहेको हुन्छ।

मान्छे कथाबिना बाँच्न सक्दैन भन्ने गहिरो अनुभूतिबाट उनका कविता जन्मिन्छन्। उनका लागि कथा केवल साहित्यिक संरचना होइन, जीवनको अस्तित्व नै हो। कथाबिना मान्छे कति बाँच्न सक्छ भन्ने प्रश्न नै उनका कविताको मूल स्पन्दन हो।

उनका सिर्जनामा कथा र कविता एकअर्कासँग गहिरो रूपमा गाँसिएका हुन्छन्। “नेगेटिभ रील” बाट विकसित तस्बिरजस्तै, उनले कथाको सारलाई कविताको कागजमा छर्केर आफ्नै मौलिक शैली निर्माण गरेका छन्। त्यसैले उनका कवितालाई उनी “सिग्नेचर तस्बिर कविता” भनेर वर्णन गर्छन्। उनका कविताको आत्मा नै कथाभित्र लुकेको हुन्छ, जहाँ प्रत्येक शब्दले जीवनको कुनै न कुनै अनुहार बोकेको हुन्छ।

सेसे थाम्सुहाङको सिर्जनशीलता केवल कल्पनामा सीमित छैन। उनी जीवनको वृत्तचित्रभित्र उपन्यास बुन्ने प्रयास गर्छन् र त्यस वृत्तचित्रमा जीवनका स्वादहरूलाई व्यवस्थित रूपमा समेट्दै कविता सङ्गाल्न सक्नु नै उनको विशिष्ट सिर्जनात्मक विशेषता हो।

उनका अनुसार साहित्य तबसम्म पूर्ण हुँदैन, जबसम्म त्यसले अध्यात्म र प्रकृतिसँग संवाद गर्न सक्दैन। यही विश्वासका आधारमा उनी कवितामा प्रकृति र आत्माको सन्तुलन खोज्ने निरन्तर प्रयासमा छन्। जब साहित्य यी दुई तत्वबाट टाढा जान्छ, त्यो क्रमशः पुरानो र निर्जीव बन्दै जान्छ भन्ने उनको दृष्टिकोण छ।

उनका कवितामा स्मृति, यात्रा र सम्बन्ध एकैसाथ बुनिएका हुन्छन्।

“कसैले कसैलाई केही थिएन जसरी,

कहिल्यै नभुल्नु,

नभुल्नु तिमी निबु खोलाको बगरै बगर,

उत्तिस पात चढी यहाँसम्म आयौँ।”

यी पंक्तिहरूमा उनका कविताको आत्मीयता, स्मृतिको गहिराइ र सम्बन्धको मौनता स्पष्ट देखिन्छ।

कहिले उनका कविता शान्त निदाएको बालकजस्तै लाग्छन्, त कहिले अन्कन्टार कन्दरामा गुञ्जिने गीत सुन्दै बाँझो फाँट जोतिरहेको हलिजस्तै देखिन्छन्। यस्ता विविध अनुहार बोकेर उनका कविता जीवनको कथा निरन्तर बोलिरहन्छन्।

सेसे थाम्सुहाङको जन्म पाँचथर जिल्लाको फिदिम क्षेत्रमा भएको हो, तत्कालीन याङनाम गाउँ विकास समितिमा। साहित्यिक रूपमा उर्वर मानिने यस क्षेत्रले नेपाली साहित्यलाई धेरै कविहरू दिएको छ। त्यही माटोमा जन्मिएका पुष्प थाम्सुहाङ जस्ता लिम्बू संस्कृति र साहित्यका विशिष्ट व्यक्तित्वहरूले पनि यस क्षेत्रको साहित्यिक गौरवलाई अझ उज्यालो बनाएका छन्।

यसरी हेर्दा, सेसे थाम्सुहाङको कविता केवल लेखन होइन, स्मृति, कथा र जीवनको गहिरो अनुभव हो, जहाँ शब्द होइन, अनुभूति बोलिरहेका हुन्छन्।

उहाँलाई विशेष बधाई ज्ञापन गर्दछु। भर्खरै सम्पन्न भएको कविताको रियालिटी शो “मेरो कविता: The Rhythm and Poetry Season 1” मा उहाँ थर्ड रनरअप हुँदै फाइनलिस्ट बन्न सफल हुनुभएको छ।