सेसे थाम्सुहाङ: सम्बन्ध, स्मृति र कथाको तस्बिर यात्रा
सारांश (Summary) सेसे थाम्सुहाङ एक यस्ता कवि हुन् जसको काव्य चेतना कथा, स्मृति र सम्बन्धसँग गहिरो रूपमा जोडिएको छ। उनका लागि कथा केवल साहित्यिक संरचना नभई जीवनकै आधार हो, र यही अनुभूतिबाट उनका कविता जन्मिन्छन्। उनका सिर्जनामा कथा र कविता एकअर्कासँग मिसिएर “सिग्नेचर तस्बिर कविता” को मौलिक शैली निर्माण भएको देखिन्छ, जहाँ प्रत्येक शब्दले जीवनका विविध अनुभूतिहरू बोकेको हुन्छ। उनी कल्पनामा मात्र सीमित नभई जीवनका यथार्थ, प्रकृति र अध्यात्मसँग संवाद गर्दै सिर्जना गर्छन्। उनका कवितामा स्मृति, यात्रा र सम्बन्धको गहिरो भाव पाइन्छ, जसले आत्मीयता र जीवनको मौन कथालाई अभिव्यक्त गर्छ। पाँचथरको फिदिममा जन्मिएका उनी साहित्यिक रूपमा समृद्ध भूमिबाट आएका हुन्। हालै “मेरो कविता: The Rhythm and Poetry Season 1” मा थर्ड रनरअप हुँदै फाइनलिस्ट बन्नु उनको काव्य यात्राको महत्वपूर्ण उपलब्धि हो।
Kebal Chhetri
Writer at Bhutan Khabar
जिउँदा मुटुहरू चुपचाप बस्न नसकेपछि एउटा धुन जन्मिन्छ। त्यो धुन कहिले गीत बन्छ र नेपथ्यमा गुञ्जिरहन्छ, कहिले गाउँछ, हाँस्छ, अनि सप्निल स्मृतिहरू धुल्मुलाउँदै जाँदा अन्ततः कथा बन्छ। यही रूपान्तरणको सौन्दर्यभित्र सेसे थाम्सुहाङको काव्य चेत बाँचिरहेको हुन्छ।
मान्छे कथाबिना बाँच्न सक्दैन भन्ने गहिरो अनुभूतिबाट उनका कविता जन्मिन्छन्। उनका लागि कथा केवल साहित्यिक संरचना होइन, जीवनको अस्तित्व नै हो। कथाबिना मान्छे कति बाँच्न सक्छ भन्ने प्रश्न नै उनका कविताको मूल स्पन्दन हो।
उनका सिर्जनामा कथा र कविता एकअर्कासँग गहिरो रूपमा गाँसिएका हुन्छन्। “नेगेटिभ रील” बाट विकसित तस्बिरजस्तै, उनले कथाको सारलाई कविताको कागजमा छर्केर आफ्नै मौलिक शैली निर्माण गरेका छन्। त्यसैले उनका कवितालाई उनी “सिग्नेचर तस्बिर कविता” भनेर वर्णन गर्छन्। उनका कविताको आत्मा नै कथाभित्र लुकेको हुन्छ, जहाँ प्रत्येक शब्दले जीवनको कुनै न कुनै अनुहार बोकेको हुन्छ।
सेसे थाम्सुहाङको सिर्जनशीलता केवल कल्पनामा सीमित छैन। उनी जीवनको वृत्तचित्रभित्र उपन्यास बुन्ने प्रयास गर्छन् र त्यस वृत्तचित्रमा जीवनका स्वादहरूलाई व्यवस्थित रूपमा समेट्दै कविता सङ्गाल्न सक्नु नै उनको विशिष्ट सिर्जनात्मक विशेषता हो।
उनका अनुसार साहित्य तबसम्म पूर्ण हुँदैन, जबसम्म त्यसले अध्यात्म र प्रकृतिसँग संवाद गर्न सक्दैन। यही विश्वासका आधारमा उनी कवितामा प्रकृति र आत्माको सन्तुलन खोज्ने निरन्तर प्रयासमा छन्। जब साहित्य यी दुई तत्वबाट टाढा जान्छ, त्यो क्रमशः पुरानो र निर्जीव बन्दै जान्छ भन्ने उनको दृष्टिकोण छ।
उनका कवितामा स्मृति, यात्रा र सम्बन्ध एकैसाथ बुनिएका हुन्छन्।
“कसैले कसैलाई केही थिएन जसरी,
कहिल्यै नभुल्नु,
नभुल्नु तिमी निबु खोलाको बगरै बगर,
उत्तिस पात चढी यहाँसम्म आयौँ।”
यी पंक्तिहरूमा उनका कविताको आत्मीयता, स्मृतिको गहिराइ र सम्बन्धको मौनता स्पष्ट देखिन्छ।
कहिले उनका कविता शान्त निदाएको बालकजस्तै लाग्छन्, त कहिले अन्कन्टार कन्दरामा गुञ्जिने गीत सुन्दै बाँझो फाँट जोतिरहेको हलिजस्तै देखिन्छन्। यस्ता विविध अनुहार बोकेर उनका कविता जीवनको कथा निरन्तर बोलिरहन्छन्।
सेसे थाम्सुहाङको जन्म पाँचथर जिल्लाको फिदिम क्षेत्रमा भएको हो, तत्कालीन याङनाम गाउँ विकास समितिमा। साहित्यिक रूपमा उर्वर मानिने यस क्षेत्रले नेपाली साहित्यलाई धेरै कविहरू दिएको छ। त्यही माटोमा जन्मिएका पुष्प थाम्सुहाङ जस्ता लिम्बू संस्कृति र साहित्यका विशिष्ट व्यक्तित्वहरूले पनि यस क्षेत्रको साहित्यिक गौरवलाई अझ उज्यालो बनाएका छन्।
यसरी हेर्दा, सेसे थाम्सुहाङको कविता केवल लेखन होइन, स्मृति, कथा र जीवनको गहिरो अनुभव हो, जहाँ शब्द होइन, अनुभूति बोलिरहेका हुन्छन्।
उहाँलाई विशेष बधाई ज्ञापन गर्दछु। भर्खरै सम्पन्न भएको कविताको रियालिटी शो “मेरो कविता: The Rhythm and Poetry Season 1” मा उहाँ थर्ड रनरअप हुँदै फाइनलिस्ट बन्न सफल हुनुभएको छ।
Comments (0)
You need to be logged in to comment
Login to CommentNo comments yet. Be the first to comment!
Related Articles
गम्भीर यौन दुर्व्यवहार, छल र धम्कीको आरोप खेपेका भुटानका गृहमन्त्री ल्योन्पो छेरिङले नैतिकताको आधारमा आफ्नो पदबाट राजीनामा दिएका छन्। एक महिलाले वैवाहिक स्थितिबारे भ्रममा पारेको, व्यावसायिक सीपको निःशुल्क प्रयोग गर्न दबाब दिएको र मानसिक क्षति पुर्याएको आरोप लगाउँदै उजुरी दर्ता गरेपछि यो विषय सार्वजनिक बहसको केन्द्रमा थियो। भुटानी राजाले नैतिक मूल्य र जवाफदेहिताको सन्देश दिएको पृष्ठभूमिमा मन्त्रीले राजीनामा दिएका हुन्। मुद्दाको निष्पक्षता र कानुनी जिम्मेवारीबारे अब थप अनुसन्धानबाट निष्कर्ष निकालिनेछ।
कार्यक्रम: पेन्सिलभेनियाको ह्यारिसबर्गस्थित Organization for Hindu Religion and Culture (OHRC) ले भुटानी-अमेरिकी युवाहरूका लागि वासिङ्टन डिसीस्थित युएस कंग्रेस क्यापिटल (US Congress Capitol) को शैक्षिक भ्रमण आयोजना गरेको छ। उद्देश्य: युवाहरूलाई अमेरिकी सरकार, शासन प्रणाली र कानुन निर्माण प्रक्रियाबारे प्रत्यक्ष जानकारी गराएर उनीहरूलाई ज्ञान र चेतनामूलक रूपमा सक्षम बनाउनु। युवाहरूको प्रतिक्रिया: अमेरिकी प्रशासनिक प्रणाली बुझ्न पाएकामा युवाहरू उत्साहित भएका छन् भने आगामी दिनमा ह्वाइट हाउस भ्रमण गर्ने इच्छा व्यक्त गरेका छन्। संस्थाको परिचय (OHRC): पेन्सिलभेनियामा रहेका भुटानी-अमेरिकी समुदायको धार्मिक, सांस्कृतिक तथा सामाजिक संस्था हो, जसले मन्दिर स्थापना, वैदिक शिक्षा, नेपाली भाषा प्रवर्द्धन, सामाजिक सेवा र युवा नेतृत्व विकासमा काम गर्दै आएको छ।
भुटानी शरणार्थी शिविरहरूबाट पुनर्स्थापना भई अमेरिका पुगेका नेपाली भाषी भुटानी समुदायद्वारा सञ्चालित 'साहारा सेवा समाज परिवार' मानवीय सेवामा एउटा उदाहरणीय संस्था बनेको छ। कुल भुजेलको नेतृत्वमा रहेको यस संस्थाले कोभिड-१९ को संकट, झापा र मोरङका शिविरहरूमा विपन्न परिवारको 'मरण-हरण' मा आर्थिक राहत, तथा कला-संस्कृति (मेरो कविता रियालिटी शो) को प्रवर्द्धनमा अतुलनीय योगदान पुर्याउँदै आएको छ।
प्रधानमन्त्रीको “नेपालले पनि भारतको जग्गा मिचेको छ” भन्ने विवादित अभिव्यक्तिपछि परराष्ट्रमन्त्रीले संसदमा स्पष्टीकरण दिएका छन्। उनले प्रधानमन्त्रीको भनाइ सीमा क्षेत्रमा देखिएको क्रस-बोर्डर अकुपेसन र दसगजा अतिक्रमणको प्राविधिक यथार्थसँग सम्बन्धित रहेको बताएका छन्। नेपाल–भारत सीमा विवाद द्विपक्षीय विषय भएको उल्लेख गर्दै सरकारले ऐतिहासिक सन्धि, नक्सा र कूटनीतिक वार्तामार्फत समाधान खोज्ने प्रतिबद्धता दोहोर्याएको छ।
सांसद हर्क सम्पाङले संसदमा प्रधानमन्त्री बालेन साहलाई उपस्थित गराई जवाफ दिन लगाउन माग गरेका छन्। सभामुखले उनको माग स्वीकार नगरेपछि सम्पाङ बैठक छाडेर बाहिरिएका थिए। त्यसपछि उनले “यो देशमा दुईवटा फाटा छन्, एउटा हर्क सम्पाङ र अर्को प्रधानमन्त्री बालेन साह” भन्दै आफ्नो असन्तुष्टि सार्वजनिक गरेका छन्।
सरकारले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ का लागि १९ खर्बभन्दा बढीको बजेट सार्वजनिक गर्दै पूर्वाधार विकास, कृषि, रोजगारी, शिक्षा, स्वास्थ्य तथा डिजिटल सेवामा विशेष प्राथमिकता दिएको छ। बजेटमार्फत सडक, ऊर्जा, खानेपानी, आईटी र निजी क्षेत्र प्रवर्द्धनका कार्यक्रम अघि सारिएका छन्।
